Z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wynika, że rak skóry należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów na świecie. Tylko w 2022 r. wykryto ponad 1,5 mln przypadków, w tym ok. 330 tys. przypadków czerniaka. Częstotliwość występowania tego ostatniego jest różna w różnych regionach świata. Statystyki pokazują, że częściej diagnozowany jest u mężczyzn, niż kobiet.

12 maja obchodzimy Europejski Dzień Walki z Czerniakiem.

Czym jest czerniak? To nowotwór złośliwy skóry, charakteryzujący się bardzo dynamicznym wzrostem. Wywodzi się z melanocytów – komórek wytwarzających barwnik (melaninę). Melanina sprawia, że skóra ciemnieje w kontakcie z promieniowaniem ultrafioletowym, czyli np. w kontakcie z promieniowaniem słonecznym czy promieniowaniem stosowanym w solarium. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze, ale mogą wystąpić także w obrębie ust, nosa czy gałki ocznej.

Czerniak skóry może rozwinąć się u każdego. Polacy z powodu jasnej karnacji o tzw. fototypie 1 lub 2, są narażeni na czerniaka w dużym stopniu.

Co do zasady zagrożenie czerniakiem jest wyższe u osób:

• o jasnej karnacji, rudych lub blond włosach, niebieskich oczach, licznych piegach;
• o dużej liczbie znamion barwnikowych, znamion w miejscach drażnienia;
• które doznały oparzeń słonecznych, szczególnie w dzieciństwie;
• przebywających w pełnym słońcu powyżej godziny dziennie;
• u których w rodzinie występowały przypadki czerniaka lub innych nowotworów skóry;
• korzystających z solarium.

W Polsce rokrocznie notuje się ok. 2,5-3 tys. zachorowań na czerniaki, z czego około 1,5 tys. wykrywanych jest w stadium zaawansowanym lub rozsianym.

Szacuje się, że liczba czerniaków podwaja się co 10 lat.

– W 2023 r. z systemu ochrony zdrowia na Mazowszu korzystało 1258 pacjentów z rozpoznanym czerniakiem – mówi Piotr Kalinowski z Zespołu Komunikacji Społecznej i Promocji mazowieckiego NFZ. I dodaje: – W 2024 r. takich pacjentów było 1283, a w roku minionym 1292 – dodaje.

Co rozbić, żeby zmniejszyć prawdopodobieństwo zachorowania na czerniaka? Warto raz w miesiącu dokładnie oglądać swoją skórę i sprawdzać czy znamiona nie zmieniają się lub czy nie pojawiły się nowe. Jeśli coś nas zaniepokoi, powinniśmy zgłosić się niezwłocznie do dermatologa lub chirurga-onkologa. Warto unikać słońca w godzinach 11.00-16.00 i nie korzystać z solarium.

Źródło/foto: NFZ